سبزوارى تا زمان ما رساله هاى فراوان در اين باب تأليف شده است . اين نشان مىدهد كه پيش از آن اين مسألهء روز نبوده است و لزومى نداشته كه به صورت مستقل به آن پرداخته شود . از اين رو به همان مقدار اندكى كه در دوره هاى فقهى آمده است اكتفا مىكردند . دليل نضج تأليف رساله هاى غنا در اواخر دورهء صفويان و پس از آن ، دو چيز مىتواند باشد : 1 ) رشد فرهنگ صوفيان در اواخر دورهء صفوى و شيوع آداب و رسوم آنان كه از جمله آنها مسألهء سماع و غناست . عالمان دين كه حراست از دين را وظيفهء خود مىدانستند ، در اين دوره كتابهاى زيادى در ردّ صوفيان نگاشته‌اند و بسيارى از اين دست كتابها فصلى را به غنا اختصاص داده‌اند - مانند اثنا عشريهء شيخ حرّ عاملى ( قدّس سرّه ) و السهام المارقهء شيخ على عاملى ( طاب ثراه ) - افزون بر رساله هاى مستقل كه در باب غنا نوشته‌اند و در آغاز آنها انگيزهء خود را همين امر دانسته‌اند . 2 ) نظريهء معروف فيض كاشانى ( رحمة اللَّه عليه ) در باب غنا كه آن را در كتابهاى وافى ، المحجة البيضاء ، مفاتيح و مقدمات تفسير صافى آورده است و نيز نظريهء محقّق سبزوارى صاحب كفايه در اين كتاب - و نيز در رساله‌اى مستقل - مبنى بر استحباب غنا در قرائت قرآن ، كه تا آن زمان در شيعه سابقه نداشته ، بازتابها و واكنشهاى بسيارى در پى داشته و بسيارى از رساله هاى غنا در ردّ نظريهء اين دو بزرگوار نوشته شده است ؛ مانند رساله هاى شيخ على عاملى نوادهء صاحب معالم ، ملَّا اسماعيل خواجوئى ، مير لوحى ، و شيخ حرّ عاملى . به طورى كه وحيد بهبهانى ( قدّس سرّه ) در حاشيه اش بر مسالك الأفهام فرموده است : و صاحب الكفاية استثنى الغناء في القرآن ، و سمعت أنّ الفضلاء كتبوا رسائل كثيرة أزيد من عشرين رسالة ردّا عليه كلَّهم تلامذة وحيد عصره و فريده دهره الآقا حسين الخوانساري رحمه الله ، كلَّهم كانوا من أوحدي الزمان . « 1 »

--> « 1 » ر ك : همين مجموعه ، ص 8 .